Bộ Máy Grand Seiko 9R65 Trên SBGA501 Có Gì Đặc Biệt? Giải Mã Spring Drive
Sau mặt số Optical Multilayer Coating lấy cảm hứng từ đêm mưa Ginza, bộ máy Spring Drive Caliber 9R65 là yếu tố quan trọng tiếp theo cần hiểu khi đánh giá Grand Seiko SBGA501.
9R65 không phải bộ máy mới nhất của Grand Seiko. Nó cũng không phải caliber Spring Drive có thông số cao nhất hiện nay. Nhưng đây lại là một trong những bộ máy quan trọng nhất lịch sử Grand Seiko, bởi nó đặt nền móng cho dòng Spring Drive 9R từ năm 2004 và đến nay vẫn được hãng xem là caliber 9R tiêu chuẩn.
Vậy Grand Seiko 9R65 thực chất hoạt động như thế nào? Nó là máy cơ hay quartz? Và tại sao một phiên bản giới hạn như SBGA501 vẫn sử dụng bộ máy đã tồn tại hơn 20 năm?
Thông số bộ máy Grand Seiko 9R65
Theo thông tin chính thức từ Grand Seiko, Caliber 9R65 có:
Cơ chế tự động lên cót, hỗ trợ lên cót tay.
30 chân kính.
Khoảng 72 giờ dự trữ năng lượng.
Độ chính xác trung bình ±15 giây/tháng, tương đương khoảng ±1 giây/ngày.
Lịch ngày.
Báo năng lượng.
Chức năng dừng kim giây khi chỉnh giờ.
Nhìn riêng bảng thông số, 72 giờ tích cót hiện nay không còn quá đặc biệt. Nhưng điểm tạo nên giá trị của 9R65 không nằm ở số giờ tích cót mà ở cách bộ máy kiểm soát thời gian.z
Spring Drive có phải máy quartz không?
Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất về Grand Seiko.
Gọi Spring Drive đơn giản là “máy quartz” là chưa chính xác. Nhưng gọi nó là máy cơ thuần túy cũng không đúng.
Nguồn năng lượng của 9R65 hoàn toàn đến từ dây cót giống đồng hồ cơ.
Người dùng có thể nạp năng lượng bằng rotor tự động khi đeo trên tay hoặc bằng cách xoay núm lên cót thủ công.
Điều đặc biệt là Spring Drive không sử dụng bánh lắc, dây tóc và bộ thoát truyền thống để điều tiết tốc độ.
Thay vào đó, Grand Seiko sử dụng một hệ thống gọi là Tri-Synchro Regulator.
Đây chính là phần tạo nên bản sắc Spring Drive.
Tri-Synchro Regulator hoạt động như thế nào?
Tri-Synchro có nghĩa là đồng bộ ba dạng năng lượng:
Cơ năng – điện năng – điện từ.
Đầu tiên, dây cót nhả năng lượng và truyền lực qua hệ thống bánh răng giống một bộ máy cơ.
Ở cuối chuỗi truyền động là một bộ phận Grand Seiko gọi là glide wheel.
Glide wheel quay và tương tác với stator để tạo ra một lượng điện cực nhỏ. Dòng điện này được dùng để kích hoạt tinh thể quartz và mạch IC bên trong bộ máy.
Tinh thể quartz dao động ở tần số chính xác 32.768 Hz.
Mạch IC sau đó so sánh tín hiệu chuẩn từ quartz với tốc độ thực tế của glide wheel. Nếu glide wheel quay quá nhanh, hệ thống sẽ sử dụng lực điện từ để phanh và kiểm soát nó ở khoảng 8 vòng mỗi giây.
Toàn bộ quá trình diễn ra liên tục.
Điều quan trọng là:
Spring Drive không sử dụng pin để vận hành.
Dây cót vừa cung cấp năng lượng cho bộ kim, vừa cung cấp năng lượng cần thiết để bộ máy tự tạo ra điện phục vụ hệ thống điều tiết.
Đây chính là điểm khác biệt căn bản với đồng hồ quartz thông thường.
Tại sao kim giây Spring Drive lại trôi liên tục?
Quan sát Grand Seiko SBGA501, đặc điểm dễ nhận ra nhất là kim giây chuyển động cực kỳ mượt.
Đồng hồ quartz thông thường thường nhảy một lần mỗi giây.
Đồng hồ cơ tần số 28.800 vph thực hiện tám bán dao động mỗi giây nên bằng mắt thường chúng ta thấy kim giây đi thành nhiều bước nhỏ.
Spring Drive lại khác.
Do glide wheel quay liên tục và được kiểm soát bằng phanh điện từ thay vì bị chặn – nhả bởi bộ thoát cơ học, hệ bánh răng có thể truyền chuyển động gần như liên tục tới kim giây.
Grand Seiko gọi chuyển động này là Glide Motion.
Trên SBGA501, Glide Motion đặc biệt phù hợp với ý tưởng mặt số “đêm mưa Ginza”.
Kim giây lướt liên tục qua mặt số chuyển từ đen sang xanh rồi tím, giống như ánh sáng đang trôi trên mặt đường ướt.
Ở chiếc đồng hồ này, Spring Drive không chỉ cung cấp độ chính xác mà còn đóng góp trực tiếp vào trải nghiệm thị giác.
9R65 ra đời từ năm 2004 có bị lỗi thời không?
Grand Seiko chính thức đưa Caliber 9R65 vào sử dụng năm 2004.
Trước đó, Spring Drive đã xuất hiện từ năm 1999, nhưng Grand Seiko tiếp tục phát triển hệ thống để đạt khả năng lên cót tự động và nâng thời lượng hoạt động từ khoảng 48 lên 72 giờ trước khi đưa Spring Drive vào Grand Seiko.
Như vậy đến khi SBGA501 xuất hiện năm 2024, nền tảng 9R65 đã tồn tại khoảng 20 năm.
Nhưng “cũ” và “lỗi thời” là hai khái niệm khác nhau.
Grand Seiko vẫn mô tả 9R65 là caliber tiêu chuẩn nhất của dòng 9R Spring Drive và tiếp tục sử dụng nó trên nhiều sản phẩm hiện nay.
Ưu điểm của một kiến trúc tồn tại lâu năm là:
Đã được kiểm chứng qua thời gian.
Cấu trúc vận hành ổn định.
Khả năng bảo dưỡng đã được chuẩn hóa.
Độ chính xác vẫn cao hơn rất nhiều máy cơ truyền thống.
72 giờ tích cót đủ cho nhu cầu sử dụng thực tế.
Tuy nhiên, nếu xét riêng về công nghệ, 9R65 không còn là Spring Drive cao nhất của Grand Seiko.
Các caliber 9RA2 và 9RA5 mới hơn đạt khoảng 120 giờ tích cót và ±10 giây/tháng, trong khi thế hệ Spring Drive U.F.A. mới còn đạt mức chính xác đáng kể hơn nữa.
Do đó, đánh giá đúng nhất là:
9R65 là bộ máy trưởng thành và đáng tin cậy, nhưng không phải bộ máy tiên tiến nhất của Grand Seiko.
Magic Lever – hệ thống lên cót có nguồn gốc từ năm 1959
9R65 sử dụng cơ cấu tự động Magic Lever.
Grand Seiko cho biết hệ thống này có nguồn gốc từ thiết kế Seiko phát triển năm 1959, sau đó được cải tiến để tăng hiệu quả lên cót, độ bền, khả năng sản xuất và bảo dưỡng khi ứng dụng vào 9R65.
Magic Lever cho phép tận dụng chuyển động của rotor để nạp năng lượng hiệu quả mà không cần một hệ thống đảo chiều quá phức tạp.
Một công nghệ có lịch sử lâu đời không đồng nghĩa với lạc hậu. Trong ngành đồng hồ, những giải pháp hiệu quả thường được duy trì hàng chục năm và liên tục hoàn thiện.
Tại sao SBGA501 giới hạn 500 chiếc vẫn dùng 9R65?
Đây mới là câu hỏi đáng bàn.
Nếu Grand Seiko trang bị cho SBGA501 một caliber đặc biệt hơn, chẳng hạn 9R15 với mức hiệu chỉnh ±10 giây/tháng, giá trị kỹ thuật của phiên bản giới hạn sẽ cao hơn.
Nhưng hãng lại chọn 9R65.
Điều này cho thấy SBGA501 không phải phiên bản giới hạn lấy bộ máy làm trọng tâm.
Giá trị khác biệt của nó tập trung ở:
Mặt số Optical Multilayer Coating.
Cảm hứng đêm mưa Ginza.
Vỏ và dây Bright Titanium.
Phạm vi phân phối ban đầu chỉ tại Ginza.
Số lượng giới hạn 500 chiếc.
9R65 đóng vai trò một nền tảng Spring Drive ổn định để hoàn thiện tổng thể chứ không phải lý do chính tạo nên tính giới hạn của sản phẩm.
Kết luận
Caliber 9R65 là một trong những bộ máy dễ bị hiểu sai nhất nếu chỉ chia đồng hồ thành hai nhóm “cơ” và “quartz”.
Nó sử dụng dây cót và hệ bánh răng để tạo, lưu trữ và truyền năng lượng như đồng hồ cơ, nhưng sử dụng tinh thể quartz, IC và phanh điện từ để kiểm soát tốc độ.
Kết quả là Grand Seiko đạt được sự kết hợp rất đặc biệt: năng lượng cơ học, độ chính xác cao và kim giây Glide Motion gần như liên tục.
Trên Grand Seiko SBGA501, 9R65 không phải công nghệ mới nhất hay cao cấp nhất của hãng. Nhưng chính chuyển động Spring Drive lại kết hợp đặc biệt tốt với mặt số lấy cảm hứng từ ánh sáng phản chiếu trên những con phố Ginza trong đêm mưa.
Nếu mặt số là linh hồn của SBGA501 thì 9R65 chính là phần cơ khí khiến linh hồn ấy chuyển động.
Để tìm hiểu toàn bộ về kích thước, thiết kế, vật liệu Bright Titanium, giá bán và giá trị sưu tầm, có thể xem bài phân tích tổng thể Grand Seiko Heritage Ginza Limited Edition SBGA501 trên Đồng hồ Quang Lâm.
